Oproep gelanceerd voor kandidaten voor de uitbating van transitiehuizen

De federale overheidsdienst justitie lanceerde een oproep voor de uitbating van transitiehuizen. De eerste stap in de noodzakelijke en totale hervorming van ons detentiesysteem wordt concreet.

Let op! De termijn voor de kandidaatstelling werd intussen verlengd tot 31 oktober 2018 (in plaats van 21 september 2018).




Wetswijziging voor plaatsing in transitiehuizen gestemd

Op 28 juni 2018 werd de ‘wijzigingen van de wet van 17 mei 2006 betreffende de externe rechtspositie van de veroordeelden tot een vrijheidsstraf en de aan het slachtoffer toegekende rechten in het raam van de strafuitboetingsmodaliteiten’ waaronder de invoeging van een Hoofdstuk II bis. Plaatsing in het transitiehuis gestemd in de kamer. Deze wijzigingen treden in werking op 8 juli 2018.


Studenten architectuur aan de UHasselt maken opnieuw een reeks maquettes van mogelijke detentiehuizen

Studenten architectuur aan de UHasselt maken opnieuw een reeks maquettes van mogelijke detentiehuizen. ​


De Huizen wordt gehoord in de Commissie Justitie van De Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers

Op 25 april 2018 werd vzw De Huizen gehoord in de Commissie Justitie van de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, in het kader van het wetsontwerp houdende diverse bepalingen in strafzaken, met de wetswijzigingen inzake transitiehuizen (p. 75-81).


De Huizen krijgt de prijs voor meest verdienstelijke criminologisch project van de Vereniging van Afgestudeerde Leuvense Criminologen (VLAC)

De Vereniging van Afgestudeerde Leuvense Criminologen (VLAC) vereerde De Huizen met de prijs voor meest verdienstelijke criminologisch project!

“Het is het eerste jaar dat we de prijs uitreiken voor meest verdienstelijke criminologisch project of persoon. Op initiatief van Johan Tuerlinckx, één van de bestuursleden van VALC, hebben we een tijdje geleden een oproep gedaan bij onze alumni om projecten of personen voor te dragen met een belangrijke verdienste voor de maatschappij en het criminologische domein.

Naar aanleiding van deze oproep hebben we zeven nominaties ontvangen, die besproken werden op een vergadering van de Raad van Bestuur van VALC vorige week, waarop ook een vertegenwoordiger van het Leuvens Instituut voor Criminologie (kortweg LINC), en een vertegenwoordiger van het studentenpraesidium Crimen aanwezig waren. Verschillende nominaties waren zeer waardevol, zodat we de pro’s en contra’s van de verschillende voordrachten uitvoerig hebben besproken. Hoe verdienstelijk sommige andere nominaties ook waren, er kan natuurlijk maar één winnaar zijn. VALC heeft beslist om de prijs voor het meest verdienstelijke criminologisch project toe te kennen aan vzw De Huizen.

Vzw De Huizen is een vzw die ernaar streeft om de vrijheidsstraf niet langer uit te voeren in grootschalige gevangenissen, met hun welbekende schadelijke gevolgen, maar in kleinschalige detentiehuizen met een gedifferentieerd aanbod aan programma’s die een persoonlijke en oplossingsgerichte voorbereiding van de re-integratie mogelijk maken en bovendien geïntegreerd zijn in de lokale gemeenschap. Het concept van detentiehuizen is dus gebaseerd op drie pijlers: kleinschaligheid, differentiatie en integratie. Bovendien steunt het op wetenschappelijke inzichten uit o.a. de desistance-literatuur en zou het de uitvoering van de fundamentele beginselen van de Basiswet van 12 januari 2005 mogelijk maken – wat in de huidige gevangenissen onmogelijk blijkt te zijn.

De kleinschaligheid en de differentiatie zouden het immers mogelijk maken om met elke gedetineerde een ‘individueel oplossingsplan’ op te stellen. Dit plan zou dan vervolgens door de
Dienst Detentiebeheer of de strafuitvoeringsrechtbank goedgekeurd moeten worden om gedetineerden de noodzakelijke zekerheid te geven over het verdere verloop van de detentie. De integratie in de lokale gemeenschap houdt een interactie in in twee richtingen: enerzijds zou het detentiehuis een beroep kunnen doen op de diensten van die lokale gemeenschap (zoals een psycholoog, leerkracht en dokter) en anderzijds zou elk detentiehuis een meerwaarde moeten betekenen voor de buurt (zoals een sociaal restaurant of een fietsenmaker). Zo zou op een geloofwaardige manier aan de wettelijke doelstellingen van de uitvoering van de vrijheidsstraf gewerkt kunnen worden: een geïndividualiseerde voorbereiding van de re-integratie, rehabilitatie en herstel. Dit beloftevolle project wil dus de volledige strafuitvoering hervormen opdat gedetineerden aan oplossingen zouden kunnen werken in de plaats dat ze er problemen bij krijgen, zoals dat nu vaak het geval is. Dit zou niet alleen de betrokken gedetineerden ten goede komen, maar ook hun families, slachtoffers en de samenleving in het algemeen.

Bijzonder aan dit project is bovendien het interdisciplinaire karakter ervan, waarbij criminologische, juridische, psychologische, filosofische en architecturale inzichten elkaar ontmoeten en wederzijds versterken. De integratie van kleinschalige detentiehuizen in een buurt, waarbij zowel de veiligheid als de meerwaarde van elk detentiehuis voor die buurt in overweging worden genomen, wordt immers slechts mogelijk door de expertise van deze verschillende disciplines. De architecten die betrokken zijn bij dit project slaagden er dan ook in om fundamentele criminologische ideeën visueel voor te stellen en tastbaar te maken.

Natuurlijk vraagt de verwezenlijking van dit ambitieuze project tijd, inzet, doorzettingsvermogen en een breed maatschappelijk draagvlak. Tijd, inzet en doorzettingsvermogen heeft vzw De Huizen. Mensen vanuit verschillende disciplines en met uiteenlopende functies zetten zich al jaren in: academici en praktijkmensen, rechters en advocaten, psychologen en maatschappelijk assistenten vanuit de PSD en vanuit de hulpverlening, gevangenisdirecteurs en basiswerkers, politici en veldwerkers. Aan het draagvlak wordt gewerkt. Begin dit jaar stelde minister van Justitie Koen Geens, die zonet het slotwoord heeft gegeven op de studiedag van LINC over de toekomst van het toezicht op detentie, bijvoorbeeld dat binnenkort de eerste kleinschalige transitiehuizen geopend zullen worden. Daarnaast kan het concept van detentiehuizen ook op internationale interesse rekenen.

Voor het slagen van dit project is elke bijkomende manier om meer zichtbaarheid en bekendheid te krijgen echter broodnodig. Dat is één van de redenen waarom we met VALC hebben beslist om de prijs van meest verdienstelijke criminologisch project vol overtuiging en met veel genoegen toe te kennen aan vzw De Huizen. Met deze prijs hopen we een klein steentje te kunnen bijdragen aan de verdere uitbouw van het maatschappelijk draagvlak dat nodig is voor het welslagen van dit project. We zijn er ons van bewust dat dit maar een klein steentje is, en dat deze prijsuitreiking alleen uiteraard niet volstaat om deze doelstelling te kunnen realiseren. Maar alle beetjes helpen, en we willen als VALC liever een klein steentje bijdragen aan een kleinschalig detentiehuis, dan 20 ton bakstenen bij te dragen aan het bouwen van een megalomaan gevangenisproject.”

Vzw De Huizen is natuurlijk blij met deze Prijs. Eerst en vooral omdat het een Criminologische Prijs is. Men kon zich een burgerschapsprijs of een mensenrechtenprijs of een prijs voor sociaal ondernemerschap inbeelden voor dit project. Maar een criminologisch project straalt natuurlijk feller met een Criminologische Prijs. De Huizen is een Criminologisch Project bij uitstek. Ik herinner me de definitie van de Criminologie als wetenschap nog, die ik ingelepeld kreeg op de universiteitsbanken. Het ging om het aanhalen of het toepassen van alle wetenschappelijke inzichten – of het nu juridische, sociologische of psychologische inzichten ging – op het fenomeen van de criminaliteit. De Huizen hebben in hun drang om de vrijheidsberovende straf te hervormen, mensen en inzichten van veel verschillende disciplines betrokken. De Huizen wil namelijk niet alleen een steen verleggen, ze wil alle stenen verleggen waarmee je detentie bouwt. Van in het begin waren er ingenieurs en architecten betrokken. Maar de keuze om op een bepaalde manier te straffen is een politieke keuze. In een democratisch georganiseerde samenleving behoort die keuze dus ultiem aan het volk, vertegenwoordigd door zijn politiekers, maar ook door zijn opiniemakers, middenvelders, filosofen en niet in het minst door de praktijkmensen. Zij die dag in dag uit met gedetineerden werken. Al die bouwstenen van de samenleving kregen een stem in de vele werkgroepen die aan de slag gingen om de zieltogende vrijheidstraf een tweede jeugd te geven. Een update, een detentie 2.0

De Huizen is nog om een andere reden blij met deze prijs. Het project van de Huizen is namelijk een toekomstproject. Gevangenissen vervangen door veel verschillende kleinschalige detentiehuizen die werkelijk en niet in een geforceerde relatie staan tot hun buurt, is een beweging die zich over vele decennia zal voltrekken. Het is dus van het allergrootste belang
dat het project omarmd wordt door jonge mensen, door jonge Criminologen, door de toekomst. De Huizen krijgen ook internationale belangstelling en er is ondertussen een Europese Beweging voor Small Scaled and socially integrated forms of detention opgericht met verenigingen uit vijf landen ondertussen. Die internationale interesse en de erkenning door jonge Criminologen, maken ons op vandaag bijzonder hoopvol. Niet dat we er ooit aan dachten om op te geven. Daarvoor is de toestand in de gevangenissen te schrijnend. Maar het doet deugd om de wind ook af en toe eens in de rug te voelen. Dat zullen ze overmorgen in de Vlaamse Ardennen wel beamen.


Detentiehuizen in ‘Straffen. Een penologisch perspectief’

Detentiehuizen krijgt een plaats in ‘Straffen. Een penologisch perspectief’ van Kristel Beyens en Sonja Snacken (2017, Maklu), hét criminologisch referentiewerk voor het komende decennium, meer bepaald in het hoofdstuk dat het ‘Belgische beleid ten aanzien van de gevangenisstraf en haar alternatieven’ behandelt.


De Huizen als model voor innovatie in rehabilitatie op het 2017 ICPA congres in London

We presenteerden De Huizen als een model voor innovatie in rehabilitatie op het ICPA (International Corrections and Prisons Association) congres in London in Oktober 2017, met als titel ‘Building better futures in better buildings’.


Masterplan Minister van Justitie Koen Geens

Op 13 mei 2016 maakt minister van Justitie Koen Geens zijn Masterplan gevangenissen en internering bekend, in een gezamenlijk persbericht met Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block en Vice-Eerste Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Jan Jambon.

Een gedifferentieerd detentiebeleid, met transitiehuizen, is één van de vier peilers van dit Masterplan: “Er komen transitiehuizen met in het totaal 100 plaatsen: dit zijn kleinschalige projecten waarbij bepaalde gedetineerden (geselecteerd op basis van een aantal criteria) tegen het einde van hun straf de kans krijgen om het laatste deel van de straf door te brengen in een transitiehuis. Daar worden zij intens bijgestaan en begeleid om erna terug en beter te kunnen functioneren in de maatschappij.”


Bespreking Commissie Justitie Kamer 8 juli 2015

Op 8 juli 2015 vindt een bespreking over detentiehuizen plaats in de kamercommissie Justitie.


Label Vlaamse Bouwmeester

Vzw De Huizen krijgt het label 004 van de Vlaamse Bouwmeester.

Met het BWMSTR Label wil de Vlaams Bouwmeester vernieuwende en beleidsrelevante ideeën oppikken vanuit de onderzoeks- en ontwerppraktijk, en zo ongevraagd onderzoek ondersteunen in zijn prille beginfase. De laureaten krijgen een bescheiden budget om hun project verder uit te werken tot een dossier dat het ingang kan doen vinden bij beleidsmakers en administraties.

“Kan schaalverkleining van nieuwe gevangenissen en forensische psychiatrische instellingen leiden tot een lager recidivecijfer en zo een maatschappelijke winst genereren? De vzw De Huizen ambieert een proefproject dat dit aan de hand van ruimtelijk ontwerpmatig onderzoek uittest. Het proefproject kan een beeld geven van hoe en op welke wijze deze visie op detentie zich kan vertalen binnen de structuur van een verstedelijkt landschap en het daaraan gerelateerde overheidsbeleid. Simultaan met dit proefproject wordt een netwerk ontwikkeld dat de huidige, voor detentie disfunctionele opsplitsing ‘wonen - werk - zorg - justitie’ binnen overheid en administratie overstijgt.”


Solidariteitsprijs

In 2013 was vzw De Huizen de laureaat van de Standaard Solidariteitsprijs.

De advertentie pleit voor kleinschalige detentiehuizen. Daar kunnen de jongeren opleven en aan het herstel van hun fouten werken, en leren ze verantwoordelijkheid nemen. De advertentie werd gemaakt door communicatiebureau What’s in a name? van Bruno Seys en Filip Vandewiele en verscheen driemaal gratis in De Standaard.

‘Stoute jongens tellen mee’ verscheen net als 23 andere paginagrote advertenties van non-profit-organisaties in De Standaard, na een preselectie uit meer dan 100 inzendingen. Een jury van toonaangevende creatieve directeuren – Jens Mortier van Mortierbrigade, Odin Saille van Boondoggle en Jan Teulingkx van Saatchi – en vertegenwoordigers van de krant zelf – Gert Ysebaert, uitgever, Emmanuel Naert, marketingmanager, en Karel Verhoeven, hoofdredacteur – bracht de selectie tot een shortlist van drie terug; naast de streepjes die een verhaal worden, sprongen ook de boodschappen van Memisa en Studio Straid, en Natuurpunt en Duval Guillaume Modem in het oog.


Resolutie

Op 10 oktober 2012 diende Sarah Smeyers, voorzitster van de Commissie Justitie, een voorstel van resolutie ‘voor een proefproject van gedifferentieerde strafuitvoering’ in bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Deze resolutie werd mee ondertekend door Renaat Landuyt, Sophie De Wit en Stefaan Van Hecke.